شیوه‌نامه آموزش و اعطای گواهینامه وکالت تخصصی در کانون وکلای خراسان

شیوه‌نامه آموزش و اعطای گواهینامه وکالت تخصصی در کانون وکلای خراسان

مصوب 1405/03/03

 

فصل 1: کلیات

ماده1- این شیوه‌نامه در اجرای بند 1 ماده 19 قانون وکالت مصوب 1315/11/25[1]، بند هـ ماده 6 لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب 1333/12/5[2]، تبصره ماده 22 آئین‌نامه تعرفه حق‌الوکاله، حق المشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری مصوب 1398/12/28[3]، ماده 10، بند 16 ماده 76 و بند 8 ماده 124 آیین‌نامه اجرایی لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب 1400/4/2[4] و شیوه‌نامه صدور گواهی وکالت تخصصی مصوب 1400/10/23 شورای اجرایی اسکودا و به‌منظور ارتقای سطح علمی و عملی وکلای عضو کانون و شفاف‌سازی ضوابط ناظر بر صدور گواهینامه تدوین می‌گردد.

ماده2- اصطلاحات به‌کاررفته در این شیوه‌نامه به شرح زیر تعریف می‌گردد:

1. کانون: کانون وکلای دادگستری خراسان؛
2. هیئت‌مدیره: هیئت‌مدیره کانون وکلای دادگستری خراسان؛
3. کمیسیون آموزش: کمیسیون آموزش و تحقیقات کانون وکلای دادگستری خراسان یکی از اجزاء کانون است که وظایف خود را تحت مدیریت رئیس کمیسیون و با بهره‌گیری از دو معاونت: الف. وکالت تخصصی؛ ب. آموزش‌های مستمر، به انجام می‌رساند. معاون‌های مزبور توسط و به‌حکم رئیس کمیسیون آموزش انتخاب و منصوب می‌شوند.

1-3- معاونت وکالت تخصصی: این معاونت در ذیل کمیسیون آموزش تشکیل شده و اجرای کلیهٔ امور مرتبط با آموزش و اعطای گواهینامه وکالت تخصصی و نظارت بر این روند را بر عهده دارد. معاونت مزبور متشکل از شورای علمی و کمیته اجرایی است.

1-1-3- شورای علمی: رکن علمی، تصمیم سازی و تصمیم‌گیری معاونت وکالت تخصصی است که از جمله، وظیفه تدوین و تهیه دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های آموزشی، رسیدگی، صدور، تمدید و ابطال گواهینامه و تصویب دوره‌های آموزشی را بر عهده دارد؛

2-1-3- کمیته اجرایی: رکن اجرایی معاونت وکالت تخصصی است که کلیه امور اجرایی مربوطه را به انجام می‌رساند.

2-3- معاونت آموزش‌های مستمر: این معاونت زیرمجموعه کمیسیون آموزش تشکیل شده و اهداف خود را به‌وسیلهٔ گروه‌های آموزشی که در موضوعات تخصصی تشکیل می‌شوند پیگیری می‌نماید.

1-2-3- گروه آموزشی: به گروه‌های آموزشی تخصصی اطلاق می‌گردد که در حوزه‌های اصلی حقوقی تشکیل شده و هدف ارتقای علمی وکلای دادگستری در آن حوزه را پیگیری می‌کنند؛

 

4. وکیل: هر فردی که مطابق مقررات قانونی دارای گواهینامه وکالت دادگستری معتبر از هر کدام از کانون‌های وکلای دادگستری سطح کشور باشد؛

5. گواهینامه: گواهینامه وکالت تخصصی، تأییدی کتبی است که مطابق این شیوه‌نامه توسط کانون برای وکیل متقاضی، در یک عنوان تخصص حقوقی صادر شده و نشانگر تخصص وکیل در آن حوزه است؛

ماده3- هدف از اعطای گواهینامه به شرح زیر است:

1. تسهیل دسترسی مردم به خدمات حقوقی تخصصی؛
2. افزایش کیفیت ارائه خدمات حقوقی؛
3. صرفه‌جویی در هزینه خدمات حقوقی – قضایی با انتخاب مسیر صحیح و بهینه؛
4. ایجاد فضای رقابت منصفانه بین وکلا؛
5. افزایش سطح درآمد وکلای متخصص از محل افزایش مراجعین و افزایش تعرفه حق‌الوکاله؛

 

ماده 4-  صدور گواهینامه برای وکلا از جمله وظایف و اختیارات کانون است که به‌موجب این شیوه‌نامه، به کمیسیون آموزش تفویض اختیار می‌شود.

ماده 5- اخذ گواهینامه تخصصی برای وکیل اختیاری است و دریافت آن، موجب محدودیت وی به فعالیت در همان حوزه تخصصی نخواهد بود.

ماده 6- وکلا اصولاً حق قبول وکالت در تمامی موضوعات را دارند و فقدان گواهینامه تخصصی مانع پذیرش وکالت در هیچ موضوعی نیست.

ماده 7- گواهینامه در هر کدام از تخصص‌های حقوقی قابل اعطا به وکلا خواهد بود. عنوان هر دوره پس از بررسی و پیشنهاد کمیسیون آموزش و تصویب در هیئت‌مدیره، به اطلاع وکلا خواهد رسید.

فصل 2) انواع گواهینامه و ضوابط اعطای آن

ماده 8- اعطای گواهینامه از سه روش امکان‌پذیر است:

1- با آموزش: شرکت در دوره‌های آموزشی و پذیرش در آزمون پایان‌دوره (وفق ‏ماده 13)؛

2- با آزمون: صرفاً پذیرش در آزمون پایان‌دوره (وفق ‏ماده 15)؛

3- بدون آزمون: احراز تخصص وکیل از طریق ارزیابی سوابق و مدارک توسط شورای علمی (وفق ‏ماده 15)؛

ماده9- دریافت گواهینامه تخصصی با آزمون و بدون آزمون، صرفاً به  وکلای کانون وکلای دادگستری خراسان و مجموعاً محدود به سه فقره خواهد بود.

ماده 10- مدت اعتبار هر گواهینامه 5 سال است که مطابق با شرایط ماده 20، به‌دفعات قابل‌تمدید خواهد بود.

ماده 11- اعطای گواهینامه به هر روشی، مستلزم وجود تمام شرایط عمومی زیر است:

1. داشتن پروانه پایه‌یک دادگستری معتبر از سوی هر کدام از کانون‌های وکلای دادگستری کشور؛
2. حداقل 3 سال سابقه وکالت پایه‌یک در زمان ثبت‌نام؛

ماده 12- وکلای پایه‌یک، پایه دو و کارآموزان وکالت که در هنگام ثبت‌نام فاقد شرایط مندرج در ‏ماده 11 باشند، در صورت وجود ظرفیت می‌توانند با پرداخت دوسوم شهریه دوره آموزشی (مندرج در ‏ماده 34)، در دوره مزبور ثبت‌نام و در آن شرکت نمایند. در این فرض، کانون نسبت به ثبت سوابق شرکت در دوره در پرونده متقاضی اقدام خواهد نمود؛ لیکن گواهی تخصص یا حضور در دوره به این دسته از شرکت‌کنندگان اعطا نخواهد شد.

تبصره – در صورت برگزاری مجدد همان دوره آموزشی در سال‌های بعد، اشخاصی که مطابق با این ماده سابقه شرکت در دوره را داشته باشند، با حصول سایر شرایط عمومی، از شرکت مجدد در دوره آموزشی معاف بوده و با پرداخت یک‌سوم شهریه جدید آن دوره آموزشی، می‌توانند در آزمون شرکت نمایند.

ماده 13- متقاضیان دریافت گواهینامه با آموزش، پس از ثبت‌نام و حضور در حداقل هشتاد درصد جلسات کلاس‌های آموزشی، در آزمون کتبی پایانی شرکت نموده و در صورت کسب حداقل نمره 14 از 20، موفق به دریافت گواهینامه خواهند شد.

ماده 14- به نفرات اول تا سوم آزمون هر دوره، تقدیرنامه‌ای توسط کانون با ذکر رتبه اعطا خواهد شد.

ماده 15- پذیرش درخواست متقاضیان دریافت گواهینامه با آزمون و بدون آزمون در هر یک از عناوین وکالت تخصصی منوط به ارزیابی و کسب امتیاز لازم بر اساس معیارهای علمی و حرفه‌ای خواهد بود. چارچوب، معیارها، شاخص‌ها و نحوه امتیازدهی در «دستورالعمل شیوه احراز تخصص وکلا» که ظرف سه ماه به پیشنهاد شورای علمی تهیه و به تصویب هیئت‌مدیره خواهد رسید، تعیین می‌شود.

ماده 16- در صورت عدم موفقیت متقاضی در آزمون، نامبرده می‌تواند با پرداخت هزینه، یک نوبت دیگر در آزمون مزبور شرکت نماید. درهرحال برگزاری هر آزمون برای متقاضیان دریافت گواهینامه با آزمون یا متقاضیان شرکت در آزمون مجدد، منوط به رسیدن متقاضیان به حدنصاب پنج نفر خواهد بود.

تبصره – درصورتی‌که متقاضی نتواند در آزمون‌های مجدد نیز موفق شود، نامبرده می‌تواند همانند سایر متقاضیان، مجدداً درخواست اخذ گواهی به هر کدام از روش‌های مندرج در ‏ماده 8 را بنماید.

ماده 17- ارائه گواهی به متقاضیان با آزمون، صرفاً زمانی مجاز است که در آن عنوان تخصص حقوقی، حداقل در یک دوره، گواهینامه به روش با آموزش (مطابق با ‏ماده 12) صادر شده باشد.

 

فصل 3) صدور، تمدید و ابطال گواهینامه

ماده 18- هر متقاضی صدور گواهینامه بدواً باید درخواستی مشتمل بر نام و نام خانوادگی، شماره ملی، شماره پروانه، عنوان تخصص مورد درخواست و تاریخ درخواست را به معاونت وکالت تخصصی ارائه نماید.

ماده 19- – متقاضیان دریافت گواهینامه با آزمون و بدون آزمون موظف‌اند مستندات مربوطه را به یکی از روش‌های زیر به همراه درخواست خویش ارائه نمایند:

1. ارائهٔ تصویر برابر با اصل مدارک، تصدیق شده توسط کمیسیون آموزش؛
2. ارائهٔ تصویر غیرمصدق مدارک به همراه معرفی روش اعتبارسنجی آنلاین آن‌ها (در صورت وجود)؛
3. ارائهٔ تصویر غیرمصدق مدارک و حاضر نمودن اصول مستندات در جلسهٔ اعلامی شورای علمی؛

ماده 20- تمدید اعتبار گواهینامه، مقید به درخواست متقاضی، پرداخت هزینهٔ تمدید، بازآموزی تخصصی و احراز بقای شرایط عمومی مندرج در ‏ماده 11 این شیوه‌نامه خواهد بود. عدم تمدید گواهینامه به‌منزلهٔ خاتمهٔ اعتبار آن محسوب می‌شود.

تبصره – ضوابط نحوه بازآموزی تخصصی، به شرح دستورالعملی خواهد بود که ظرف یک سال از تصویب این شیوه‌نامه، توسط شورای علمی به تصویب خواهد رسید.

ماده 21- هر زمان توسط شورای علمی احراز گردد که صدور گواهینامه بر مبنای ارائهٔ مستندات غیرواقعی یا مبتنی بر جعل مدارک بوده یا متعاقباً شرایط عمومی مندرج در ‏ماده 11 از وکیل سلب شده است، بلافاصله گواهینامه وی ابطال گردیده و مراتب در سامانه جستجوی وکلا و سامانه اعتبارسنجی گواهینامه وکالت تخصصی (موضوع ‏ماده 30) منعکس گردیده و گزارش تخلفات احتمالی به دادسرای انتظامی کانون وکلای دادگستری متبوع وی ارسال خواهد شد.

فصل 4) اعتراض به تصمیمات

ماده 22- درصورتی‌که وکیل نمره قبولی لازم را در آزمون پایان دوره اخذ نکند، ظرف 10 روز مهلت اعتراض به نمرهٔ خویش را نزد شورای علمی خواهد داشت.

ماده 23- تصمیمات شورای علمی مبنی بر رد درخواست شرکت در آزمون بدون سپری کردن دوره، رد درخواست صدور گواهینامه بدون آزمون، رد درخواست تمدید گواهینامه و همچنین تصمیم ابطال گواهینامه قطعی و غیرقابل‌اعتراض است.

فصل 5) ساختار و وظایف اجزاء کمیسیون

ماده 24-  گروه‌های آموزشی ذیل چهار عنوان: حقوق خصوصی، حقوق جزا و جرم شناسی، حقوق بین‌الملل و حقوق عمومی، هر کدام با مشارکت حداقل 4 وکیل از اعضای کمیسیون آموزش، با حداقل مدرک کارشناسی‌ارشد حقوق در گرایش مربوطه تشکیل می‌شود. تعداد و عناوین گروه‌های آموزشی در هر زمان قابل‌تعدیل و تغییر توسط رئیس کمیسیون می‌باشد. مدیر هر گروه آموزشی، دارای حداقل 8 سال سابقه وکالت پایه‌یک خواهد بود که از میان هر گروه، توسط اعضاء آن، با اکثریت مطلق آرای اعضای گروه و با رأی‌گیری مخفی انتخاب می‌شود.

ماده 25- پیشنهاد عناوین، طرح درس، ساعات تدریس (حداقل 80 و حداکثر 120 ساعت)، منابع و معرفی مدرسین دوره‌های آموزشی وکالت تخصصی بر عهدهٔ گروه آموزشی ذی‌ربط بوده و تصویب آن در شورای علمی معاونت وکالت تخصصی انجام خواهد شد.

ماده 26- شورای علمی با عضویت رئیس یا یکی از اعضای هیئت مدیره، رئیس کمیسیون آموزش، معاون وکالت تخصصی، معاون آموزش‌های مستمر و مدیران گروه‌های آموزشی یا نماینده معرفی شده از سوی آن گروه تشکیل می‌شود. تشکیل جلسات با حضور بیش از نیمی از اعضای شورا رسمیت‌یافته، تصمیم‌گیری با اکثریت عددی حضار انجام شده و در صورت تساوی آراء، رأی گروهی که موافق نظر  رأی عضو هیئت مدیره کانون باشد مناط عمل خواهد بود.

ماده 27- وظایف و اختیارات شورای علمی عبارت است از:

1. تدوین و تصویب دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های آموزشی؛
2. بررسی و تصویب پیشنهادهای واصله از گروه‌های آموزشی در خصوص عنوان، طرح درس، ساعات تدریس و انتخاب مدرسین دوره‌های آموزشی وکالت تخصصی؛
3. اتخاذ و تفسیر رویه‌های مکتوب جهت صدور، تمدید و ابطال گواهینامه؛
4. احراز وجود شرایط شرکت در آزمون بدون حضور در کلاس‌ها؛
5. احراز وجود شرایط صدور گواهینامهٔ بدون آزمون؛
6. نظارت بر اجرای دوره‌های آموزشی وکالت تخصصی؛
7. برگزاری آزمون کتبی صدور گواهینامه تخصصی؛
8. رسیدگی به اعتراضات مرتبط با آزمون کتبی صدور گواهینامه تخصصی و نتایج آن؛
9. بررسی و تصویب پیشنهادهای واصله از گروه‌های آموزشی در خصوص افزایش، کاهش یا اصلاح عناوین وکالت تخصصی؛

فصل6) صدور، اعتبارسنجی و انتشار گواهینامه

ماده 28- گواهینامه صادره از کانون باید حاوی مندرجات زیر باشد:

1. نام و مشخصات وکیل؛
2. تاریخ صدور گواهینامه؛
3. تاریخ انقضای گواهینامه؛
4. عنوان تخصص؛

ماده 29- ازلحاظ امنیتی، هر گواهینامه علاوه بر امضای رئیس کمیسیون آموزش و رئیس هیئت‌مدیره کانون، دارای هولوگرام کانون، شناسه یکتای گواهینامه، پیوند اعتبارسنجی در وبگاه کانون و رمزینهٔ پاسخ سریع (qrcode) خواهد بود که به‌راحتی امکان تصدیق گواهینامه را برای عموم مردم فراهم می‌آورد.

ماده 30- واحد انفورماتیک کانون مکلف است با کسب نظر از معاون وکالت تخصصی ظرف دو ماه از تصویب این شیوه‌نامه، تغییرات زیر را در وبگاه کانون اعمال نماید:

1. فراهم نمودن امکان ثبت‌نام الکترونیکی تقاضای گواهینامه؛
2. ایجاد صفحهٔ اعتبارسنجی گواهینامه‌ها با شناسه یکتا در زیردامنه Certificates؛
3. ایجاد پیوند مستقیم و بنر قابل‌رؤیت در صفحه اصلی به صفحه اعتبارسنجی گواهینامه‌ها؛
4. درج مشخصات گواهینامه‌های دریافت شده در صفحهٔ معرفی هر وکیل در سامانه جستجوی وکلا (صرفاً برای وکلای کانون وکلای خراسان)؛
5. تمهید امکان جستجوی وکلا بر اساس معیار تخصص و ارائه نتایج با ترتیب تصادفی (صرفاً برای وکلای کانون وکلای خراسان)؛

فصل 7) مزایای گواهینامه

ماده 31- پس از دریافت گواهینامه، وکیل حق دارد خود را متخصص در عنوان گواهینامهٔ دریافتی معرفی نماید.

ماده 32- پس از کسب گواهینامه، وکیل حق دارد مطابق با تبصره ماده 22 آئین‌نامه تعرفه حق‌الوکاله، حق المشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری مصوب 1398/12/28، مازاد بر حق‌الوکاله مقرر در تعرفه را از موکل مطالبه نماید.

ماده 33- هیچ‌کس حق ندارد بدون دریافت گواهینامه وکالت تخصصی، ادعای دارا بودن آن را بنماید. متخلف در چارچوب آیین‌نامه اجرایی لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب 1400/4/2 قابل‌تعقیب انتظامی خواهد بود.

فصل 8) هزینه‌ها

ماده 34- پیش از آغاز ثبت‌نام هر دورهٔ آموزشی، شورای علمی برآوردی از هزینه‌های برگزاری دورهٔ آموزشی وکالت تخصصی (اعم از آموزش، آزمون و صدور گواهینامه) و شهریهٔ شرکت در آن را جهت اتخاذ تصمیم به هیئت‌مدیره پیشنهاد خواهد داد.

ماده 35- در ابتدای هرسال، شورای علمی هزینه موارد زیر را جهت اتخاذ تصمیم به هیئت‌مدیره پیشنهاد می‌کند:

1. هزینه ارزیابی اولیه مدارک و شرایط اعطای گواهینامه با آزمون و بدون آزمون (موضوع ‏ماده 15)؛
2. هزینه شرکت در آزمون و صدور گواهینامه برای متقاضیان گواهینامه با آزمون؛
3. هزینه صدور گواهینامه برای متقاضیان گواهینامه بدون آزمون؛
4. هزینه تمدید با تأخیر گواهینامه (‏ماده 36)؛

ماده 36- درصورتی‌که دارنده گواهینامه ظرف سه ماه پس از پایان مهلت اعتبار آن، نسبت به تمدید گواهینامه اقدام کند، این تمدید هزینه‌ای نخواهد داشت؛ در غیر این صورت تمدید گواهینامه با پرداخت هزینه‌ای خواهد بود که همه‌ساله با پیشنهاد شورای علمی، به تصویب هیئت‌مدیره می‌رسد. درهرحال، این هزینه از 20 درصد هزینه صدور گواهینامه در آن سال تجاوز نخواهد کرد.

ماده 37- هزینهٔ هر بار شرکت مجدد در آزمون برای متقاضیان گواهینامه با آموزش، معادل پنج درصد شهریهٔ جدید دوره مزبور و هزینهٔ شرکت مجدد در آزمون برای متقاضیان گواهینامه با آزمون، معادل بیست‌وپنج درصد هزینهٔ صدور گواهینامه با آزمون خواهد بود.

ماده 38- این شیوه‌نامه در 38 ماده و 3 تبصره بنا به پیشنهاد کمیسیون آموزش در جلسه بیست و پنجم هیئت‌مدیره کانون وکلای دادگستری خراسان تحت شماره 283 در مورخ 1405/03/03 مطرح و به تصویب رسید و از تاریخ تصویب لازم‌الاجرا است.

 

 

پی نوشت:

[1] ‌ماده ۱۹ قانون وكالت مصوب 25/11/1315: «وظایف کانون به‌قرار ذیل است: ۱ – نظارت در اعمال وکلا و تهیه موجبات ترقی علمی و اخلاقی آن‌ها….»

[1] ماده 6 لايحه قانونی استقلال كانون وكلاى دادگسترى مصوب 1333/12/5: «‌ماده ۶ – وظایف کانون وکلا به قرار زیر است:… ه – فراهم آوردن وسایل پیشرفت علمی و عملی وکلا.»

[1] تبصره ماده 22 آئین‌نامه تعرفه حق‌الوکاله، حق المشاوره و هزينه سفر وكلاي دادگسترى مصوب 1398/12/28: «تبصره ـ درصورتی‌که کانون یا مرکز گواهی وکالت تخصصی برای وکلا صادر کند، به حق‌الوکاله آنان در حدود صلاحیت تخصصی، ۱۰ درصد افزوده می‌گردد.»

[1] آیین‌نامه اجرایی لايحه قانونى استقلال كانون وكلاى دادگسترى مصوب 1400/4/2: «ماده 10- بهره‌مندی وکلا از برنامه‌های آموزشی از جمله آموزش‌های مربوط به اصول حرفه‌ای وکالت و دانش و مهارت‌های عمومی مرتبط با آن، حق آن‌هاست و کانون ضمن برنامه‌ریزی تدابیر لازم را در این زمینه اتخاذ خواهد کرد؛ ماده 76- اهم وظایف و تعهدات هر وکیل به شرح زیر است: … 16 – خودداری از معرفی درجه، میزان تحصیلات و تخصص خود، بالاتر و متفاوت از آنچه که دارد، به وسیله اوراق چاپی یا تابلو یا وسایل دیگر و همچنین خودداری از استفاده از عناوین غیرواقعی؛ ماده 124- هر وکیلی که مرتکب هر یک از رفتارهای زیر شود، به مجازات انتظامی درجه 4 محکوم خواهد شد: … 8 – درصورتی‌که به ‌وسیله اوراق چاپی یا تابلو یا وسایل دیگر، درجه، میزان تحصیلات و تخصص خود را بالاتر و متفاوت از آنچه که دارد، معرفی کند یا از عناوین غیرواقعی استفاده نماید.»